Er komt een Europese koolstoftaks op de brandstoffen waarmee we verwarmen en rijden. VRT NWS berichtte er vorig jaar al over op basis van een impactanalyse van het Federaal Planbureau: een Belgisch gezin dat zijn gedrag niet aanpast, betaalt straks €250 tot €400 per jaar extra. Intussen is de startdatum definitief: 1 januari 2028. Hier is wat er verandert — en waarom dit de rekening voor een warmtepomp fundamenteel kantelt.
Wat is ETS2?
De EU heeft sinds 2005 een emissiehandelssysteem (ETS) voor de industrie: elektriciteitscentrales en fabrieken kopen rechten voor elke ton CO₂ die ze uitstoten. ETS2 breidt dat systeem uit naar gebouwenverwarming en wegtransport.
Je betaalt de taks niet zelf aan Europa. Je brandstofleverancier koopt de CO₂-rechten en rekent die kost door — aan de pomp en op je gas- of stookoliefactuur. Onzichtbaar in de mechaniek, zeer zichtbaar in het totaalbedrag.
De start stond eerst gepland voor 2027. In maart 2026 besliste de EU — als onderdeel van het akkoord over het klimaatdoel voor 2040 — om die met één jaar uit te stellen naar 1 januari 2028. Uitstel dus, geen afstel: het systeem zelf staat vast.
Wat kost het?
Het Federaal Planbureau berekende de impact bij de verwachte CO₂-prijs:
Voor een gemiddeld gezin dat niets verandert komt dat neer op €250 tot €400 per jaar. De zwaarste klappen vallen bij wie met stookolie verwarmt, bij lagere inkomens en bij alleenstaanden: voor de armste 10 % stijgt het energiebudget met 1,3 % van het inkomen, voor de rijkste 10 % met 0,5 %.
Europa richt een Sociaal Klimaatfonds op om dat te verzachten — België kan rekenen op zo'n €1,66 miljard voor 2026–2032, aangevuld met €0,55 miljard eigen middelen. Belangrijk om te begrijpen: dat fonds is vooral bedoeld om de overstap te financieren (isolatie, renovatie, andere verwarming), niet om eeuwig fossiel verbruik te blijven compenseren.
Vlaanderen maakt elektriciteit tegelijk goedkoper
Er komt nog een tweede beweging bovenop. Vanaf 2028 verschuift Vlaanderen €362 miljoen aan heffingen van de elektriciteitsfactuur naar de gas- en stookoliefactuur.
Dat is een dubbele schaar: fossiele brandstoffen worden duurder door ETS2 én door de verschoven heffingen, terwijl elektriciteit netto goedkoper wordt. En laat elektriciteit nu net de energiebron van een warmtepomp zijn.
Waarom dit de warmtepomp-rekening kantelt
De klassieke rem op warmtepompen in België was altijd de prijsverhouding tussen elektriciteit en gas: elektriciteit kost per kWh ongeveer vier keer meer dan gas. Een lucht-water warmtepomp haalt een SCOP van 3,5 à 4,5 — ze levert dus drieënhalf tot viereneenhalf keer meer warmte dan ze stroom verbruikt. Zolang de prijsverhouding en de SCOP ongeveer gelijklopen, was de winst op je energiefactuur ten opzichte van een zuinige gasketel dun. De besparing zat vooral in premies, btw-voordeel en comfort.
Vanaf 2028 kantelt die verhouding, aan beide kanten tegelijk:
- Gas wordt 16 % duurder door ETS2, plus de verschoven Vlaamse heffingen die er nog bovenop komen.
- Elektriciteit ontsnapt aan ETS2 — de stroomproductie valt al onder het bestaande ETS1, die kost zit vandaag al in je prijs — en verliest €362 miljoen aan heffingen.
De prijsverhouding zakt daarmee onder de SCOP van een moderne warmtepomp. Vanaf dat punt wint de warmtepomp niet alleen op premies, maar ook gewoon op de maandelijkse factuur.
Rekenvoorbeeld
Een gezin met een gasverbruik van 17.000 kWh per jaar betaalt daar vandaag ruwweg €1.400 voor. ETS2 legt daar tegen de verwachte CO₂-prijs zo'n €225 per jaar bovenop — nog vóór de verschoven heffingen meegeteld zijn. Wie met stookolie verwarmt (gemiddeld zo'n 2.000 liter per jaar), kijkt aan tegen ruim €400 extra per jaar.
Diezelfde warmte levert een lucht-water warmtepomp met een SCOP van 4 met ongeveer 3.900 kWh elektriciteit. Combineer je dat met zonnepanelen, dan draait een flink deel daarvan op stroom van je eigen dak.
De investering in de warmtepomp verandert niet. Elke euro die gas en stookolie duurder worden, is dus rechtstreeks een kortere terugverdientijd. En omgekeerd: elke winter langer wachten is vanaf 2028 een duurdere winter.
Wat doe je hier concreet mee?
- Is je ketel 10 jaar of ouder? Dan komt de vervangingsvraag sowieso vóór of rond 2028. Wie wacht tot de taks er is, schuift aan in de wachtrij samen met iedereen die te laat rekende.
- Verwarm je met stookolie? Jij voelt ETS2 het hardst (+21 %). De overstap naar een warmtepomp rekent bij stookolie nu al het snelst rond.
- Bereken je premie. Voor een lucht-water warmtepomp krijg je in Vlaanderen via Mijn VerbouwPremie €1.500 tot €4.000 naargelang je inkomen, bovenop 6 % btw bij woningen ouder dan 10 jaar. Reken het in 30 seconden na met onze premie-calculator.
- Combineer met zonnepanelen. Een warmtepomp op eigen zonnestroom is de enige verwarming waarvan de brandstofprijs de komende tien jaar níét stijgt.
Bekijk ons warmtepomp-aanbod of vraag meteen een offerte aan — dan bekijken we samen wat de cijfers voor jouw woning geven.
Bron: impactanalyse Federaal Planbureau, zoals gerapporteerd door VRT NWS (juli 2025); EU-akkoord klimaatdoel 2040 met uitstel ETS2 naar 2028 (maart 2026).
Wil je jouw eigen cijfers berekenen?
Stuur ons je verbruiksdata — wij maken een persoonlijke business case gebaseerd op jouw situatie. Gratis en vrijblijvend.
Vraag je persoonlijke berekening →
